Al vanaf heel jong omschreven mensen mij als perfectionist. Zelfs al op de basisschool. Een lange tijd beschouwde ik dat als compliment. Ik wilde het perfecte resultaat behalen. Een 10 voor elke test, een maximale score voor mijn CITO-toets, voor elk tentamen tijdens mijn studie en bij elke beoordelingsschaal in functioneringsgesprekken. Perfectie was het doel. Maar de afgelopen jaren ben ik anders gaan kijken naar die drang naar perfectionisme. Het kan je persoonlijke ontwikkeling namelijk behoorlijk in de weg gaan zitten.
Die realisatie begon toen verschillende mensen in een korte tijd perfectionisme bestempelden als een negatieve eigenschap. In eerste instantie schrok ik er bijna van. Hoezo een slechte eigenschap? Het is toch alleen maar goed om te streven naar het maximale resultaat? Het beste van het beste? En als ik dat standpunt zou omarmen, wat was dan mijn nieuwe streven? Matigheid? Dat nooit. Alleen van de gedachte al werd ik een beetje misselijk.
Perfectionisme is geen (puur) positieve eigenschap
Natuurlijk is het goed om je best te doen. Maar perfectionisme betekent niet hetzelfde als je best doen. Perfectionisme draait om geen genoegen nemen met iets minder dan absolute perfectie. Dat betekent al snel dat je
- De afronding van taken tegenhoudt omdat het nog niet aan jouw norm voldoet
- Enorme stress ervaart wanneer producten, uitingen, offertes de wereld in gaan. Je kunt altijd wel onvolkomenheden zien, het kan altijd nog beter.
Perfectie is een onhaalbaar doel. Perfectionisme houdt je dan ook tegen. Het weerhoud je om onbevangen dingen uit te proberen en – waarschijnlijk – fouten te maken. Juist wanneer je fouten maakt, leer je enorm veel en je leert sneller. Daar gaat de kwaliteit van je werk weer van omhoog. Kortom: perfectionisme hindert je groei.
Zeker bij marketing-uitingen merk ik dat perfectionisten een enorme drempel ervaren om dingen naar buiten te brengen. Tegelijkertijd worstelen ondernemers met hun zichtbaarheid. Ik merk het aan vragen en opmerkingen als “hoe maak jij die filmpjes dan?”, “heb je daar speciale spullen voor?”, “ja maar bij jou ziet het er allemaal zo goed uit”, “Ik denk dat we er toch nog even een paar nachten over moeten slapen”, “als we nou nog een beter idee krijgen, dan…”. Angst het verkeerde te doen weerhoudt ze er van de volgende stap te zetten. Volgens onderzoekster Brené Brown in haar boek ‘De moed van imperfectie’ ligt de oorsprong van perfectionisme vooral in schaamte: je wilt alles perfect doen om te voorkomen dat je schaamte gaat ervaren. Het boek is een aanrader voor wie tegen zijn eigen perfectionisme aan loopt.
Maar hoe overwin je die drempel nou? Er zijn drie manieren waarop je jezelf net dat zetje kunt geven om toch naar buiten te treden, toch die blog te schrijven of die video op te nemen.
1. Vertrouw op specialisten
Het is soms makkelijker te vertrouwen op het oordeel van een ander dan op dat van jezelf. Daarom is het goed om specialisten om je heen te verzamelen wiens oordeel je vertrouwt. Voor mijn bedrijf liet ik een professionele fotografe foto’s nemen. Natuurlijk heb ik zo mijn favoriete foto’s, maar er zijn genoeg foto’s die ik wat ongemakkelijk vind. Maar ik weet ook dat mijn innerlijke criticus veel te streng is. De meeste mensen kunnen niet objectief naar hun eigen stem luisteren, of foto’s of video’s kijken. Dus wanneer zij zegt dat ik er leuk op sta, dan neem ik dat van haar aan. Vertrouwen op het oordeel van een ander wil ook niet zeggen dat jouw mening zich automatisch bijstelt op basis van zijn oordeel. Het wil alleen zeggen dat wanneer jouw specialist zegt dat het goed genoeg is, jij dat voor waar aanneemt en er naar handelt.
2. Formuleer criteria van te voren
Goed genoeg. Daar streef je naar. Maar wanneer is het dan goed genoeg? In veel gevallen is dat heel goed te benoemen. Stel van te voren de criteria vast waaraan je werk moet voldoen. Op het moment dat iets aan die criteria voldoet is het dus goed genoeg. Dat je inmiddels nog 25 andere criteria hebt kunnen verzinnen is niet relevant. Bij de lancering van de eerste iPhone wist Apple waarschijnlijk ook wel een paar verbeterpunten te benoemen.
3. Heb zelfcompassie
Eigenlijk de belangrijkste: wees een beetje lief voor jezelf. Probeer dezelfde mildheid te hebben voor jezelf die je ook voor je teamleden hebt, voor je vrienden. Moedig jezelf af en toe even hardop aan. Zelf herhaal ik ook vaak de mantra “Done is better than perfect“. Het vat het zo lekker samen.
Wil jij wel eens sparren met een marketingspecialist om die drempel te nemen van bedenken naar doen? Plan dan eens een kennismaking in. We helpen je graag in korte tijd op weg om jouw marketingdoelen zelf te bereiken.